Ἐὰν Ἅγιος
μὴ ἑορταζόμενος, τύχῃ ἐν πάσῃ ἄλλῃ ἡμέρᾳ, πλὴν Σαββάτου καὶ Κυριακῆς
Τὸ παρακάτω
κείμενο, ἔχει μετατραπεῖ σὲ ἠλεκτρονικὴ μορφή,
μέσῳ προγράμματος ἀναγνωρίσεως
χαρακτήρων.
Γιὰ αὐτό, παρακαλοῦμε νὰ μᾶς συγχωρήσετε γιὰ τὸ μονοτονικό,
καὶ γιὰ ὅποιες ἀβλεψίες μας καὶ ὀρθογραφικὰ λάθη.
|
Εάν Ἅγιος μὴ εορταζόμενος τύχη εν πάση άλλη ημέρα της εβδομάδος πλην Σαββάτου και Κυριακής, ουκ εἰσι δε ούτε προεόρτια, ούτε εορτή, οὔτε μεθέορτα, ουκ εστί δε ούτε Αλληλούια, τότε ἡ ακολουθία ψάλλεται, ως έπεται.
§ 1. Ἀφ' ἑσπέρας της παραμονής, μετά την απόλυσιν της ληξάσης ημερονυκτίου ακολουθίας της προηγουμένης ημέρας, τιθεμένου εὐλογητοῦ λέγει ὁ προεστώς εὐθὺς - Δεῦτε προσκυνήσωμεν γ' και - ἀναγινώσκει τον προοιμιακόν, μεθ' ὅν - συναπτή μεγάλη υπό του ιερέως. - Μεθ' ην στιχολογεῖται το ἐνδιάτακτον κάθισμα του Ψαλτηρίου, ὅπερ παραλείπεται μόνον εν ταῖς ὁριζομέναις περιστάσεσι (Κεφ. Α' § 6). - Εις δε το Κύριε ἐκέκραξα, - ἱστῶμεν στίχους ς' και ψάλλομεν τα ἑσπέρια κατά τους εξής κανόνας:
- Μετά τα εσπέρια, εάν ο άγιος έχη δοξαστικόν, ψάλλομεν Δόξα το δοξαστικόν του αγίου, - Καὶ νῦν το μετ' αυτό εν τω Μηναίω κείμενον Θεοτοκίον ἢ Σταυροθεοτοκίον παρόμοιον. Ει δ' ουκ έχει ὁ άγιος δοξαστικόν, ψάλλεται Δόξα, και νυν το μετά τα εσπέρια του αγίου κείμενον προσόμοιον Θεοτοκίον ἢ Σταυροθεοτοκίον. Και τα μεν Θεοτόκια ψάλλονται τη Κυριακή εσπέρας, τη Δευτέρα εσπέρας και τη Τετάρτη εσπέρας, τη δε Τρίτη εσπέρας και τη Πέμπτη εσπέρας ψάλλονται τα Σταυροθεοτοκία. - Εἶτ' ευθύς άνευ εισόδου, το Φως ἱλαρόν και - το προκείμενον της ημέρας. Οὗ πληρωθέντος ευθύς - ὁ προεστώς το Καταξίωσον. Και μετ' αυτό - ὁ ιερεύς το Πληρώσωμεν κτλ. Μετά δε την έκφώνησιν Εἴη το κράτος - ψάλλομεν ως ἀπόστιχα τα εις τον στίχον ὡρισμένα της Παρακλητικής·
- εἰ μεν έχει ο άγιος δοξαστικόν, ψάλλομεν Δόξα το δοξαστικόν του αγίου, Και νυν το μετ' αυτό κείμενον Θεοτοκίον τη Κυριακή, Δευτέρα και Τετάρτη εσπέρας, ἢ το Σταυροθεοτοκίον τη Τρίτη και Πέμπτη εσπέρας. Εάν δε ο άγιος δεν εχη δοξαστικόν, ψάλλεται μετά τα ἀπόστιχα Δόξα, καί νυν το μετά τα ἀπόστιχα της Παρακλητικής κείμενον Θεοτοκίον ἢ Σταυροθεοτοκίον της ημέρας. - Είτα ὁ προεστώς το Νυν απολύεις. - Τρισάγιον κτλ. και μετά το Ὅτι Σοῦ ἐστι ψάλλομεν - το ἀπολυτίκιον του Ἁγίου άπαξ, Δόξα, καί νυν Θεοτοκίον της ημέρας σύμφωνον προς τον ήχον του απολυτίκιου του αγίου (εκ των εν τέλει του Ὡρολογίου κειμένων καθημερινών θεοτοκίων). Εί δε εἰσι δύο άγιοι, ἀπολυτίκιον του ενός, Δόξα του ἑτέρου, Και νυν Θεοτοκίον της ημέρας εις τον αὐτὸν ήχον του απολυτικίου του δευτέρου αγίου. - Είτα ὁ ιερεύς την εκτενή Ελέησον ημάς κτλ. Σοφία. Ὁ ὢν εὐλογητός κτλ. και - ἀπόλυσις μεγάλη. Μεθ' ην εἰσερχόμεθα εις την τράπεζαν δια το δεῖπνον. * * * § 2. Μετά δε το δεῖπνον μικρόν, συναχθέντες εν τω νάρθηκι λέγομεν το μικρόν ἀπόδειπνον, ως διατέτακται. Εν ᾧ ψάλλομεν και τον κανόνα της Θεοτόκου εκ του Θεοτοκαρίου. Εις δε το τρισάγιον αὐτοῦ, εἰ μεν έχει ο άγιος της ημέρας κοντάκιον, λέγομεν αυτό· ει δε εἰσι δύο άγιοι έχοντες ίδια κοντάκια, λέγομεν τα κοντάκια αμφοτέρων. Εί δ' ουκ έχει ο άγιος της ημέρας κοντάκιον, λέγομεν ἀντ' αὐτοῦ χῦμα τα τροπάρια: Ὁ Θεός των πατέρων ἡμῶν. Των εν ὅλῳ τῷ κόσμῳ Μαρτύρων Σου. Δόξα, Μετά των αγίων ανάπαυσον Χριστέ. Και νυν, Τη πρεσβεία Κύριε. Εν τέλει δε του αποδείπνου, το Επί σοι χαίρει, Ἅγιε Ἄγγελε, Τῇ Ὑπερμάχῳ, οι κδ' οἶκοι της Θεοτόκου, Τῇ Ὑπερμάχῳ, Θεοτόκε Παρθένε και ἀπόλυσις μικρά μετά του Εὐξώμεθα ὡς ἔθος. * * * § 3. Τω πρωί, προ του όρθρου, τιθεμένου εὐλογητοῦ αναγινώσκομεν εν τω νάρθηκι το καθ' ήμέραν μεσονυκτικόν, ως διετυπώθη (Κεφ. Δ' § 2). Μεθ' ὅ άπόλυσις μικρά μετά του Εὐξώμεθα. Και εἰσελθόντες εν τω ναω ἐπισυνάπτομεν τον ὅρθρον, μετά τον εὐλογητὸν του οποίου, ευθύς - Δεῦτε προσκυνήσωμεν γ' και - οἱ ψαλμοί Ἐπακούσαι σου Κύριος και Κύριε εν τη δυνάμει σου. - Δόξα και νυν. Τρισάγιον κτλ. τα τροπάρια Σώσον Κύριε τον λαόν Σου. Δόξα, Ὁ ὑψωθείς. Και νυν, Προστασία φοβερά. - Ἡ μικρά εκτενής και - ὁ εξάψαλμος ως διατέτακται. Μετά δε την - μεγάλην αὐτοῦ συναπτήν, ψάλλομεν - το Θεός Κύριος, εν ᾧ το ἀπολυτίκιον του αγίου της ημέρας, Δόξα το αυτό, Και νυν το Θεοτοκίον της ημέρας εις τον αυτόν του απολυτικίου ήχον. Εί δε εἰσι δύο άγιοι έχοντες ἴδια απολυτίκια, ψάλλομεν το ἁπολυτίκιον του ενός αγίου άπαξ, Δόξα του ετέρου, Και νυν Θεοτοκίον της ημέρας εις τον αυτόν ήχον του απολυτικίου του δευτέρου αγίου. Είτα - ἡ συνήθης του Ψαλτηρίου στιχολογία. Και - μετά την συμπλήρωσιν της α' στιχολογίας, - αἴτησις και ἐκφώνησις Ὅτι Σον το κράτος, μεθ' ην - ψάλλονται τα καθίσματα της Παρακλητικῆς και - τίθεται ἀνάγνωσις. - Είτα ἡ β' στιχολογία, μεθ' ην - αἴτησις και ἐκφώνησις Ὅτι αγαθός, - τα καθίσματα της Παρακλητικής και - τίθεται αὖθις ἀνάγνωσις. - Ὁπόταν δ' ἔχῃ και τρίτου καθίσματος στιχολογίαν, λέγεται αυτή, μεθ' ην αίτησις και ἡ ἐκφώνησις Ὅτι ηὐλόγηταί Σου, τα καθίσματα της Παρακλητικής και τίθεται τρίτη άνάγνωσις. <<<<
>>>> Μετά γοῦν τάς στιχολογίας και τα καθίσματα και τάς αναγνώσεις αυτών, ευθύς - Κύριε ελέησον γ'. Δόξα, και νυν και ὁ ν' ψαλμός χῦμα. Και είτα - ψάλλομεν τους Κανόνας, κατά τάς ἐφεξῆς διατάξεις.
- Καταβασίας δὲ οὐ ψάλλομεν, αλλά - μετά την α' ᾠδήν των κανόνων, ψάλλομεν ευθύς την γ' και ταύτης πληρωθείσης ψάλλομεν τον εἱρμόν της γ' ωδής του τελευταίου κανόνος του Μηναίου· μεθ' ὅν - αίτησις και ψάλλομεν το κάθισμα του αγίου, Δόξα το αυτό, Και νυν το Θεοτοκίον αὐτοῦ τη Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη, ἢ το σταυροθεοτοκίον αὐτοῦ εἰ εστί Τετάρτη ἢ Παρασκευή· εἰ δε εἰσι δύο άγιοι, ψάλλομεν κάθισμα του ενός, Δόξα του ἑτέρου, Και νυν το Θεοτοκίον ἢ σταυροθεοτοκίον αὐτοῦ. Εἶτα - ψάλλεται ἡ δ', ἡ ε' και ἡ ς' ωδή, ἦσπερ πληρωθείσης ὁ εἱρμός του κανόνος του Μηναίου, μεθ' ὅν - αίτησις, και χῦμα το κοντάκιον και τον οἶκον του αγίου, εἰ έχει· εἰ δε εἰσι δύο άγιοι έχοντες ἴδιον έκαστος κοντάκιον, ἢ λέγονται αμφότερα μετά την ς' ωδήν, ἢ του δευτέρου αγίου λέγεται μετά την γ' ωδήν προ των καθισμάτων, του δε πρώτου αγίου μετά την ς'. Εἰ δε ουκ έχει ὁ άγιος της ημέρας κοντάκιον, λέγομεν χῦμα το της ημέρας· ήτοι
- Μετά τα κοντάκια το συναξάριον της ημέρας, μεθ' ὅ - ψάλλεται ἡ ζ' και ἡ η' ωδή· και μετ' αυτήν ὁ στίχος Αἰνοῦμεν εὐλογοῦμεν και ὁ είρμός της η' ωδής του κανόνος του Μηναίου. - Ὁ ιερεύς Την Θεοτόκον καί Μητέρα του Φωτός καὶ στιχολογεῖται ἡ Τιμιωτέρα, μεθ' ἥν - ψάλλεται ἡ θ' ωδή των κανόνων, και μετ' αυτήν ὁ είρμός της θ' ωδής του τελευταίου κανόνος του Μηναίου, και το Ἄξιόν ἐστιν ως αληθώς μακαρίζειν σε την Θεοτόκον. - Αἴτησις και - ψάλλεται το ἐξαποστειλάριον του αγίου άπαξ καὶ το Θεοτοκίον αὐτοῦ· ει δε εἰσι δύο άγιοι, τα ἐξαποστειλάρια αμφοτέρων και είτα το Θεοτοκίον. Ει δε ουκ έχει ὁ άγιος έξαποστειλάριον, ψάλλομεν τα ἐξαποστειλάρια της ημέρας· ήτοι
- Μετά τα ἐξαποστειλάρια, ἀναγινώσκομεν χῦμα τους αἴνους, άνευ στιχηρών, μεθ' οὓς Δόξα, και νυν και - ἡ μικρά δοξολογία χῦμα, το Σοὶ δόξα πρέπει. Μετ' αυτήν - ὁ ιερεύς το Πληρώσωμεν κτλ. και μετά την ἐκφώνησιν Σόν γαρ εστί, - ψάλλομεν τα ἀπόστιχα των αἴνων εκ της Παρακλητικής, ως κείνται. Λέγομεν δε το μεν πρώτον άνευ στίχου, προ δε του β' και γ' προτάσσομεν ανά ένα στίχον, οἵτινες
- Μετά δε τα ἀπόστιχα ψάλλεται Δόξα, και νυν το μετ' αυτά εν τη Παρακλητική κείμενον Θεοτοκίον ἢ Σταυροθεοτοκίον. Είτα το - Ἀγαθόν το ἐξομολογεῖσθαι, τρισάγιον κτλ. και μετά το Ὅτι Σοῦ ἐστίν, - ψάλλομεν το άπολυτίκιον του αγίου ἅπαξ, Δόξα, και νυν το δια το τέλος του όρθρου Θεοτοκίον της ημέρας εις τον αυτόν ήχον του απολυτίκιου. Εἰ δε εἰσι δύο άγιοι, ἀπολυτίκιον του ενός, Δόξα του ετέρου, Και νυν το Θεοτοκίον της ημέρας εις τον ήχον του απολυτίκιου του δευτέρου αγίου. - Ὁ ιερεύς εἶτα την εκτενή Ἐλέησον ημάς κτλ. Σοφία, Ὁ ὢν εὐλογητός, το Στερεώσαι, Ὑπεραγία Θεοτόκε, Την Τιμιωτέραν. - Και ευθύς ἀρχόμεθα της α' ὥρας δια τοῦ Δεῦτε προσκυνήσωμεν γ' λέγοντες αυτήν εν τῷ ναῷ. * * * § 4. Εν ταῖς ὥραις λέγομεν ἀπολυτίκιον του αγίου, Και νυν το Θεοτοκίον της ώρας· ει δε εἰσι δύο άγιοι, ἀπολυτίκιον του ενός, Δόξα του ετέρου, Και νυν Θεοτοκίον της ώρας. Εις δε το τρισάγιον εκάστης, το κοντάκιον του αγίου, εἰ ἔχει· ει δε εἰσι δύο άγιοι έχοντες ίδιον έκαστος κοντάκιον, εν μεν τη α' και ς' ώρα κοντάκιον του ενός, εν δε τη γ' και θ' το κοντάκιον του ἑτέρου· οὕτω δε τα μεν απολυτίκια αυτών λέγονται αμφότερα εν εκάστη ώρα, τα δε κοντάκια εναλλάσσονται. Εἰ δε ουκ έχει ὁ άγιος κοντάκιον, λέγονται εν εκάστη ώρα αντί κοντακίου τα και Αλληλούια ψαλλομένου λεγόμενα τροπάρια, ήτοι:
Και ἡ μεν α' ώρα λέγεται εν τω ναῷ, αἱ δε λοιπαί εν τω νάρθηκι. Ἡ λειτουργία τελείται μετά την τριθέκτην, ἢ άντ' αυτής ωσαύτως μετά την τριθέκτην ψάλλονται τα Τυπικά. * * * § 5. Εις την λειτουργίαν, - ψάλλομεν τα τυπικά και τους μακαρισμούς, εν οἷς ἱστῶμεν στίχους ς' και ψάλλομεν τα ἓξ τροπάρια των μακαρισμών της ημέρας εκ της Παρακλητικής. - Είσοδος και εἰσοδικόν Δεῦτε προσκυνήσωμεν... ὁ εν Ἁγίοις θαυμαστός. - Ἀπολυτίκιον του Ἁγίου του Μηναίου· εἰ δε εἰσι δύο άγιοι τα απολυτίκια αμφοτέρων. Είτα το του αγίου της μονής [ἱ. ναοῦ], και μετ' αυτό - τα κοντάκια ούτω:
- Το Τρισάγιον, - προκείμενον της ημέρας, Ἀπόστολος της ημέρας και της Θεοτόκου. - Ἀλληλουάριον της ημέρας. - Εὐαγγέλιον της ημέρας και της Θεοτόκου. >>>>> Εάν δε ὁ άγιος εχη δύο εν τω ἑσπερινω δοξαστικά, ἢ εάν ᾖ Ἀπόστολος μηδέν έχων δοξαστικόν, λέγομεν προκείμενον της ημέρας, Ἀπόστολος της ημέρας και του αγίου. Ἀλληλουάριον της ημέρας. Εὐαγγέλιον της ημέρας και του αγίου. >>>>> - Εἰς το Έξαιρέτως το Ἄξιόν ἐστιν. - Κοινωνικόν της ημέρας. - Το Εἴδομεν το Φῶς, και τα επίλοιπα της λειτουργίας. - Μετά δε την ἀπόλυσιν εἰσερχόμεθα εις την τράπεζαν. * * * § 6. Μη τελουμένης λειτουργίας, μετά την τριθέκτην ψάλλομεν τα τυπικά καὶ τους μακαρισμούς μετά των τροπαρίων, τον Ἀπόστολον, το Εὐαγγέλιον και την λοιπήν ἀκολουθίαν των τυπικών. Μετά δε το Πάτερ ἡμῶν, λέγομεν τα ἑξῆς κοντάκια: πρώτον της Μεταμορφώσεως Επί του ὅρους μετεμορφώθης· είτα το κοντάκιον του αγίου, ἢ αμφότερα των αγίων, εἴ εἰσι δύο· εἰ δε ουκ έχει ὁ άγιος, λέγε το της ημέρας ως ἐσημειώθησαν εν τη ς' ᾠδή. Μετ' αυτά, Δόξα, Μετά των αγίων ἀνάπαυσον Χριστέ. Και νυν, Προστασία των Χριστιανών ἀκαταίσχυντε. |
Δανειστήκαμε τὸ ἀνωτέρῳ ἀπὸ τὴν ἐξῆς ἀναφορά:
Ἀπὸ τὸν Πρόλογο τοῦ ἐν λόγῳ Τυπικοῦ: «Ἡμεῖς, ἀποτολμῶντες τὴν σύνταξιν τοῦ ἀνὰ χεῖρας, δὲν ἐπιθυμοῦμεν οὔτε καινοτόμοι οὔτε νεωτερισταὶ νὰ φανῶμεν κανονίζοντες νέας τινὰς διατάξεις, ἀλλ’ οὐδὲν ἄλλο πράττομεν, ἤ, στηριζόμενοι εἰς τὸ ῥηθὲν Τυπικὸν τῆς Μονῆς τοῦ ἁγίου Σάββα ἀφ’ ἑνός, καὶ εἰς τὰ ὑπὸ τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας ἐκδοθέντα τοιαῦτα (ταῦτα δέ εἰσι, τὸ ὑπὸ τοῦ Κωνσταντίνου Πρωτοψάλτου ἐκδοθὲν καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ Γεωργίου Βιολάκη) ἀφ’ ἐτέρου, τέλος δὲ τὰς ἐν Ἁγίῳ Ὄρει τηρουμένας τυπικὰς διατάξεις καὶ τὴν ἐκ παίδων πεῖραν ἡμῶν ὁδηγοὺς ἔχοντες, ἐκτίθεμεν σαφῶς καὶ ἐπακριβῶς πᾶσαν τυπικὴν διάταξιν, ἵνα μὴ ὁ ἀναγνώστης μένῃ ἐν ἀμφιβολίᾳ καὶ διὰ τὰς ἐλαχίστας τῶν λεπτομερειῶν».
22/10/2005
panayiotis@analogion.net